Prototip Kullanılabilirlik Testi: Beğeni Değil Görev Başarısı

Test sorusunu tasarım yorumundan ayırın

“Bu ekran nasıl olmuş?” sorusu görüş toplar. “Geçen ay verdiğiniz siparişin teslim belgesini bulun” görevi ise davranış gösterir. Testten önce hangi kararın verileceğini yazın: menü ismi anlaşılır mı, belge bulunabiliyor mu, kullanıcı işlem sonucunu doğru yorumluyor mu? Aynı oturuma birbirinden ilgisiz çok sayıda hedef koymayın.

GOV.UK, moderatörlü testlerde kullanıcının belirli görevleri yapmasını gözlemlemeyi ve görev metninde çözüm yolunu ele vermemeyi önerir. Bu rehberdeki önerilen test akışı bu temel ilkeye dayanır; aşağıdaki örnekler Ganz tarafından oluşturulmuş çalışma senaryolarıdır. [1]

Katılımcıyı gerçek göreve göre seçin

Bir satın alma panelini yalnızca şirket yöneticisine göstermek yeterli olmayabilir. Talebi açan çalışan, onaylayan yönetici ve tedarikçiyle görüşen kişi farklı işler yapar. Her rolün hangi ekranı kullandığını belirleyin. Bir katılımcıya sırf müsait olduğu için bilmediği bir işin uzmanı rolünü vermeyin.

Sentetik veri kullanıldığında bunun görev bağlamını bozup bozmadığını kontrol edin. “Ürün A” ve “Ürün B” gibi anlamsız isimler yerine tutarlı ama gerçek kişi içermeyen bir katalog hazırlayın. Prototip ödeme yapmıyorsa veya belgeyi gerçekten göndermiyorsa bu sınır hem katılımcıya hem gözlemciye açıklansın.

Yönlendirmeden yardım etmenin sınırı

Katılımcı durduğunda hemen doğru düğmeyi göstermeyin. Önce ne aradığını ve ne beklediğini sorun. Yardım vermek gerekiyorsa zamanı ve türünü kaydedin. Görev yardımla tamamlandıysa bunu yardımsız başarıyla aynı sütunda raporlamayın. Kullanıcıyı değil, tasarımı değerlendirdiğinizi oturum başında belirtin.

Örneğin kullanıcı faturayı “Belgeler” altında değil “Siparişler” içinde arıyorsa sorun dikkatsizlik olmayabilir. Aynı beklentiyi başka katılımcılarda da gözlemleyin. Arama davranışı, yeni bir menü eklemekten önce iki alan arasında bağ kurulması gerektiğini gösterebilir. Tek gözlemle tüm gezinme yapısını değiştirmeyin.

Bulguları düzeltme kararına bağlayın

Her bulguya etki ve tekrar koşulu ekleyin. Görevi durduran sorun ile küçük terim tercihi farklı önceliktedir. Gözlem notuna çözüm önerisini ayrı yazın; “kullanıcı filtreye ihtiyaç duyuyor” ifadesi aslında araştırmacının çıkarımı olabilir. Kanıt, katılımcının ne yaptığıdır.

Düzeltmeyi yeniden test edin

Aynı kişiye aynı görevi tekrar vermek öğrenme etkisi yaratabilir. Yeni katılımcı veya eşdeğer başka görev kullanmayı değerlendirin. İlk ve ikinci turdaki koşulları karşılaştırılabilir tutun. Daha az tıklama her zaman daha iyi değildir; kullanıcı yanlış işlemi hızla yapıyorsa süre kısalması yanıltıcıdır.

Teslim dosyasında görev metni, kullanılan prototip sürümü, gözlem sınıfları ve değişiklik kararı bulunsun. Video kayıtlarını gereksiz yere dolaşıma sokmayın. Bir bulgunun kapatılması için hangi denemenin yapılacağını önceden yazın. Tasarım onayı ile kullanılabilirlik kanıtı birbirini tamamlar, fakat birbirinin yerine geçmez.

Sık sorulan sorular

Kaç kişiyle test yapmak yeterli?

Tek bir evrensel sayı yoktur. Kullanıcı rollerinin çeşitliliği, risk ve araştırma amacı belirleyicidir. Küçük nitel test sonuçlarını tüm müşterilere ait başarı oranı gibi sunmayın.

Prototipte çalışmayan yerler testi geçersiz kılar mı?

Her zaman değil. Ancak sınırlar görevi tamamlamayı etkiliyorsa bulguyu açıkça sınırlayın. Katılımcının takılması tasarımdan mı prototipin eksikliğinden mi kaynaklanıyor, ayırın.